کتاب «روایت تهران» در خانه هنرمندان ایران رونمایی شد
Sunday, March 16, 2014

کتاب «روایت تهران» با حضور احمد مسجدجامعی؛ رییس شورای شهر تهران، سید محمد جواد شوشتری، دکتر جمال کامیاب، مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران، کامبیز درمبخش، هنرمندان، نویسندگان کتاب و مدیران شهری رونمایی شد. 
به گزارش روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، در این مراسم که ۲۴ اسفندماه در تالار ناصری خانه هنرمندان ایران برگزار شد، محمد طلوعی؛ سردبیر و مولف کتاب «روایت تهران» اظهار کرد: به روایتی نوروز ۱۳۹۲ برابر با دویست و بیست و نهمین سالگرد انتخاب تهران به پایتختی است و همزمانی آن با نوروز به جذابیت این امر می‌افزاید. مساله دیگر این‌که شهر شدن تهران از نظر زمانی مقارن با شهر نیویورک است اما سوال این‌جاست که چرا نیویورک، نیویورک شد اما تهران، تهران نشد؟ در حالی که تهران نیز در اتفاق‌های جهانی حضور داشته است. به‌طور مثال در عمارت عین‌الدوله تهران، چرچیل، روزولت و استالین در زمان جنگ جهانی دوم حاضر شدند و با معاهده‌ای این جنگ به پایان رسید. 
او افزود: معتقدم بازتولید روایت‌های شهر در آثار هنرمندان حضور ندارد. نویسندگان و فیلمسازان بسیار کم درباره تهران نوشته‌اند و جمعیت فعال و جوان هزاران ماجرا دارند که باید نوشته و به فرهنگ تبدیل شود. «فوکویاما» اعتقاد دارد که ما یا دچار فقر تاریخی هستیم یا از انباشت آن رنج می‌بریم. این مساله درباره شهر نیز صادق است. ما در کشور زندگی می‌کنیم که از انباشت تاریخ رنج می‌برد و در شهری مانند تهران از فقدان تاریخ در عذابیم. 

نویسندگان و هنرمندان به تهران مدیون هستند! 
سردبیر کتاب بیان کرد: افرادی که در اصفهان زندگی می‌کنند، دچار این مشکل نیستند اما ما که در تهران زندگی می‌کنیم باید تاریخ این شهر را بسازیم و بنویسیم. امیدوارم این مجموعه به نویسندگان و هنرمندان بگوید که به شهرشان مدیون هستند و هر چند از مسایلی چون ترافیک و آلودگی آن می‌نالیم اما بسیاری از مواهب یک شهر بسیار خوب را در اختیار داریم. سید محمد بهشتی درباره تهران می‌گوید که این شهر مانند بیماری است که در شرایط بدی به‌سر می‌برد و قلب آن ایستاده و ما جز پاسداشت آن، کار دیگری نمی‌توانیم انجام دهیم. به همین دلیل، نوشتن درباره تهران بر ما واجب است. 
شهرام زرگر؛ یکی از نویسندگان کتاب نیز در این مراسم اظهار کرد: بسیاری از مسایل در تهران فراموش شده‌اند، همین‌طور گویش تهران مانند مشاغلی که حتی امروز افراد نام آن‌ها را نشنیده‌اند، ‌ از یاد رفته است. خرابه‌های تهران نیز بخشی از بافت شهری در سال‌های گذشته به‌شمار می‌آید. خرابه، مخروبه نیست و در شکل‌گیری شخصیت کودکان دهه‌های ۳۰ و ۴۰ تاثیر بسیاری گذاشته‌ است. امروزه با تغییر کاربری‌ها در تهران قهوه‌خانه صنوف و بسیاری از مکان‌ها وجود ندارد و از سوی دیگر با وجود وسایل تکنولوژیک، کودکان امروز به‌شیوه‌ای متفاوت و در حقیقت با ارتباطات انسانی کمتری رشد می‌کنند. 

تهران موزه بی‌بلیت
در ادامه مراسم فیلم مستند «تهران موزه بی‌بلیت» به کارگردانی شمیم مهربانی و با حضور کاوه مهربانی اکران شد. در این فیلم کاوه مهربانی که به عنوان کار‌شناس حضور داشت؛ تهران را همچون موزه‌ای بی‌بدیل معرفی کرد و در طول اکران فیلم او به همراه دوربین کارگردان مخاطب را به گوشه گوشه شهر تهران برد که در آن نماهایی همچنان از معماری دوره پهلوی اول و دوم به جا مانده بود. نماهایی که هیچ یک مانند و نمونه نداشتند و برخی از آن‌ها همچون نقاشی ارزشمند چشم‌نوازی می‌کردند. آثار درخشان معماری که توسط معماران ناشناخته ساخته شده‌اند و هر روز در جریان بیماری واگیر بساز و بفروشی که در تهران و شهرهای بزرگ رواج پیدا کرده تخریب می‌شوند و جایشان را به یک برج با خانه‌های قوطی کبریتی می‌دهند. 

خانه‌هایی که برای آرامش ساخته می‌شدند
در ادامه مراسم احمد مسجدجامعی؛ رئیس شورای شهر تهران با اشاره به فیلم «تهران موزه بی‌بلیت» گفت: سال تولید این فیلم ۱۳۹۱ بود؛ من پیشنهاد می‌کنم که کارگردان دوباره دوربین به دست بگیرد و از‌‌ همان مسیری که پیش از این فیلم گرفته دوباره فیلم بگیرد تا ببینند چقدر از این خانه‌ها که روزگاری برای آرامش ساخته می‌شدند، تخریب شده‌اند. 
به گفته مسجدجامعی امروز به خانه دیگر از جنبه آرامشی آن نگاه نمی‌کنند خانه را تنها سرمایه می‌دادند و برای همین شهر ما هر روز دارد زشت‌تر می‌شود چون خانه‌هایی که روزگاری برای آرامش بودند تخریب می‌شوند تا با ساخت و ساز بی‌رویه تبدیل به چندین واحد آپارتمانی شوند. 
رئیس شورای شهر تهران ادامه داد: البته این تخریب‌ها تنها معطوف به خانه‌ها نمی‌شود بلکه بسیاری از مکان‌ها همچون کارخانه‌ها نیز چنین سرنوشتی پیدا کرده‌اند. مثلا در شهر ری کارخانه پارچه‌بافی بود که سقف‌اش شبیه موج بود که هر بار آن را می‌دیدی از چشم‌نوازی‌اش جانت تازه می‌شد، این بنا نیز قرار بود تخریب شود و فکر می‌کنم چنین شده است. در گذشته بنا‌ها نه تنها جنبه کاربردی داشتند بلکه از جنبه زیبایی‌شناسی هم قابل تامل بودند. 
در ادامه مسجدجامعی با اشاره به علاقه‌اش به تهران گفت: من سال‌هاست که تهران گردم اما این روز‌ها به خاطر سمتی که دارم این موضوع بیشتر به چشم می‌آید. مثلا من قدم به قدم عودلاجان را می‌شناسم و برای این منطقه برنامه دارم. برنامه‌هایی که این مناطق را از سایه در بیاورم و در مقابل چشم همگان بگذاریم. 

راه اندازی موزه شهر در عودلاجان
رئیس شورای شهر تهران همچنین از پیش بینی برای راه اندازی موزه شهر در منطقه عودلاجان خبر داد و گفت: امیدواری بتوانیم با همکاری جناب شوشتری و کامیاب و سایر مسئولانی که نسبت به تهران و سرنوشت آن علاقمند هستند بتوانیم میراث شهری، فرهنگی و معنوی تهران را حفظ کنیم. 
او افزود: همچنین در شورای شهر تهران برای این امر؛ بودجه‌ای را در نظر گرفته اینکه نسبت به برخی از بنا‌ها حساسیت ایجاد کنیم و آن‌ها را از تخریب نجات بدهیم. او همچنین به قاسم‌خان از اعضای هیات مدیره سینمای مستند پیشنهاد داد؛ تا شرایطی را فراهم کنند که جشنواره‌ای به نام سینمای مستند تهران راه‌اندازی شود و با ساخت فیلم‌های مستند تهران بیشتر محور توجه قرار گیرد. 
مسجد جامعی در پایان سخنانش گفت: کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران در دیداری که با مقام معظم رهبری داشتیم و با تاکید ایشان قرار است تقویت شود و تاریخ و فرهنگ تهران از نظر بصری به فراموشی سپرده نشود. 

راستی روایت تهران چیست؟ 
در ادامه مراسم جمال کامیاب؛ رئیس سازمان زیباسازی شهر تهران گفت: تمام اقدامات کتاب «روایت تهران» در زمان آقای شوشتری انجام شده است و چه بهتر بود که او به جای من سخن می‌گفت اما او نپذیرفت که روی سن بیایند و درباره کتاب سخن بگوید. 
او افزود: جنس صحبت کردن در مراسم‌هایی چون به «روایت تهران» بسیار دشوار و من در طول مسیر همواره این پرسش را برای خودم تکرار می‌کردم که روایت تهران چیست؛ اصلا چگونه می‌توانیم تهران را روایت کنیم، بی‌شک تعداد روایان تهران بسیار متفاوت است و اصلا کدام راوی روایت‌اش درست است. 
کامیاب ادامه داد: تهران در هر دوره حس و حال خودش را داشته و به فراخور چالش، روایت‌های مختلفی از آن می‌توان کرد. آیا روایت تهران روایت فراز و فرود دوره قاجاریه است یا روایت مشروطه و یا روایت به توپ بسته شدن مجلس، یا آیا روایت تهران روایت ۱۵ خرداد است و یا ۲۲ بهمن. یا شاید هم تهران روایت دانشجوی شهرستانی چون من باشد که با قبولی در دانشگاه راهی تهران شد و در این شهر ماندگار شد. 
رئیس سازمان زیباسازی شهر تهران ادامه داد: بی‌شک روایت هر کسی از تهران با فرد دیگری فرق می‌کنم اما به نظر من نباید هیچ یک از این روایت‌ها را بر دیگری ارجح دانست و نباید در روایت تهران حوزه خصوصی را بر حوزه عمومی تحمیل کرد، تا جایی که دیگر جایی برای نفس کشیدن در این شهر باقی نماند. 
به گفته کامیاب؛ تهران خاک پذیرنده است و در یک قرن اخیر او بسیاری از رویداد‌ها و کسان را در خود پذیرفته است به طوری که امروز احساس می‌شود دیگر حتی جایی برای نفس کشیدن خودش برایش باقی نمانده است. 
او در پایان سخانش گفت: من در جلسه رونمایی کتاب «عودلاجان» هم عنوان کردم، امشب هم تاکید می‌کنم همه ما باید نسبت به شهرمان احساس مسولیت کنیم و نگذاریم خدشه‌ای بر شهرمان وارد شود. او در ادامه از محمد طلوعی سردبیر پروژه کتاب روایت تهران و گروه نویسندگان این کتاب تقدیر کرد. 

روایت تهران
کتاب «روایت تهران» با آثاری از ناهید طباطبایی، مهام میقانی، سپینود ناجیان، محمدرضازمانی، یاسمن احسانی، آیین نوروزی، علی خدایی، حمیدرضا صدر، حمید امجد، منصور ضابطیان، شهرام زرگر، مریم کهنسال، فرزانه دوستی، کاوه فولادی نسب، سیاوش طالبیان، تهمینه منزوی، محمد میرزاخانی و محمدرضا بهزادی تلاش دارد تا فضاهای عمومی شهر تهران را بازآفرینی کند. 
این مجموعه کتاب که قرار است بعد از این به موضوعات مختلفی مانند فضاهای عمومی، پرسه در شهر، حاشیه نشینی در شهر و.... بپردازد که در نخستین جلد خود موضوع فضاهای عمومی شهر تهران را از نگاه نویسندگان برجسته ادبی مورد بازتولید قرار داده است.